Zaimek
Wprowadzenie do zaimka hiszpańskiego
Temat zaimków w języku hiszpańskim jest bardzo rozwinięty. Hiszpanie używają różnego rodzaju zaimków znacznie częściej niż Polacy. Dlatego tak ważne jest opanowanie i dokładne zrozumienie tego zagadnienia.
Yo - ja
tú - ty
usted - Pan, Pani
él - on
ella - ona, ono
osoba liczby mnogiej (rodzaj męski): nosotros my
osoba liczby mnogiej (rodzaj żeński i nijaki): nosotras my
osoba liczby mnogiej
(nieformalnie, rodzaj męski): vosotros wy
osoba liczby mnogiej
(nieformalnie, rodzaj żeński i nijaki): vosotras wy
osoba liczby mnogiej
(formalnie, oba rodzaje): ustedes Wy
osoba liczby mnogiej (rodzaj męski): ellos oni
osoba liczby mnogiej (rodzaj żeński i nijaki): ellas one
Zaimki zwrotne
Zaimki zwrotne są bardzo popularne w języku hiszpańskim. Stanowią część czasowników zwrotnych (opisanej dokładniej w temacie „czasowniki zwrotne ”).
W języku polskim zaimek „się” jest jednakowy dla wszystkich osób liczby i pojedynczej i mnogiej. Inaczej jest w języku hiszpańskim. Tu zaimek zwrotny ma inną formę dla każdej osoby.
Formy zaimków zwrotnych
| Osoba | Zaimek zwrotny |
| Yo | Me |
| tú | Te |
| Él, ella, Usted | Se |
| Nosotros | Nos |
| Vosotros | Os |
| Ellos, ellas, Ustedes | se |
Przykłady odmiany czasownika zwrotnego
Np. czasownik zwrotny levantarse będzie odmieniał się następująco:
Me levanto
Te levantas
Se levanta
Nos levantamos
Os levantáis
Se levantan
Przykład:
Te despiertas siempre muy tarde.- Zawsze budzisz się bardzo późno.
Nos quedamos en casa, porque llovía mucho.- Zostaliśmy w domu, bo padało.
Uwaga!
• Zaimki zwrotne stoją przed odmienionym czasownikiem (i są pisane oddzielnie), ale za bezokolicznikiem (pisane są łącznie), np.
Se despiden de su familia y se van. – Żegnają się ze swoją rodziną i odjeżdzają.
Tienen que despedirse de su familia e irse.- Muszą pożegnać się ze swoją rodziną i odjechać.
Nunca te afeitas por la noche.- Nigdy nie golisz się wieczorem.
No sueles afeitarte por la noche. – Nie masz zwyczaju golić się wieczorem.
Nos pintamos antes de salir a la fiesta.- Malujemy się przed wyjściem na przyjęcie.
Hay que pintarse antes de salir a la fiesta.- Trzeba się umalować przed wyjściem na przyjęcie.
• Jeśli mowa jest o bezokoliczniku, zawsze towarzyszy mu zaimek „se”, gdy jednak odnosi się do konkretnej osoby, zaimek należy odmienić, mimo iż czasownik pozostanie w formie bezokolicznikowej, np.
Quiero prepararme bien- Chcę przygotować się dobrze.
Tenéis que acostaros a las siete de la mañana. – Musicie wstać o siódmej rano.
• Jeśli czasownik jest w formie gerundio lub w trybie rozkazującym, zaimek dołączany jest na końcu tych form; w takich przypadkach formy dostają akcent, który będzie padał na trzecią sylabę od końca, np.:
Están peleándose desde mucho tiempo.- Kłócą się od dawna.
Można też powiedzieć: Se están peleando desde mucho tiempo.
Llevamos tres meses mudándonos de este sitio.- Już trzy miesiące wyprowadzamy się z tego miejsca.
Por favor, levántate.- Proszę, podnieść się.
Date prisa, no tenemos mucho tiempo.- Pośpiesz się nie mamy dużo czasu.
• Nie wszystkie czasowniki, które są zrotne w języku hiszpańskim będą nimi w języku polskim i odwrotnie; ponadto zaimek zwrotny może zmieniać całkowicie znaczenie czasownika, np.:
Quedar- umawiać się
Quedarse- zostawać
Llamar- dzwonić
Llamarse- nazywać się
Ćwiczenia z zaimka
Uzupełnij zdania wstawiając odpowiednie zaimki zwrotne:
1. .................... lavo con agua muy caliente.
2. Sus estudiantes no........................... enteran de nada.
3. Marisa........................ viste bastante elegante.
4. Estos chicos ................... ríen de todo, no los entiendo.
5. Tu padre..................... ducha muy rápido.
6. La gente generalmente...................... encuentra en sus casas.
7. .................... pongo mi mejor vestido, tengo una cita bastante importante.
8. Ż Por qué........................... váis tan temprano?
9. Si.................... aburres, ayúdame un poco.
10. Andrea no......................... lleva bien con los padres de su novio.
Odpowiedzi:
1. me
2. se
3. se
4. se
5. se
6. se
7. me
8. os
9. te
10 se